Europa zit op een dood spoor

De eurosceptici, samen met sommige politieke opportunisten, huilen als wolven in het bos. Het Verenigd Koninkrijk gaat wellicht een referendum organiseren over haar lidmaatschap van de Europese Gemeenschap. Griekenland zal zo goed als zeker de euro verlaten. De rentebetalingen drukken Zuid-Europa dieper in het economische moeras en Noord-Europa, bij monde van Nederland en Finland, willen harder ruzie zoeken. En dit is nog maar het begin. Waar gaat dit eindigen?

De huidige koers is dat om meer macht voor Brussel wordt gevraagd, speciale commissarissen, een bankunie, meer begrotingsregels, meer macht voor de ECB. Aan de andere kant vliegen steeds meer landen uit de bocht. Europa lijkt op een kunstschaatster die, terwijl ze uit evenwicht is, toch haar armen naar zich toetrekt en daardoor sneller gaat draaien.

Waar ging Europa in de fout:

  •  Natuurlijk bij de euro. Wat de meesten van ons niet gerealiseerd hebben, voor een monetaire unie zijn heel speciale voorwaarden nodig. De landen die er aan meedoen moeten economisch op elkaar lijken, ze moeten op dezelfde momenten dezelfde maatregelen nodig hebben. Maar het kapitalisme van Noord-Europa is gebaseerd op een andere filosofie dan die van Zuid-Europa. Met ingrijpende verschillen in de visie op de rol van de overheid, op de manier waarop de arbeidsmarkt wordt vorm gegeven, de onafhanklijkheid van het bedrijfsleven, enzovoorts. Iedere crisis zal deze verschillen weer bloot leggen. Ook al lossen we, tegen hoge kosten, de huidige crisis op, bij de volgende komt hetzelfde tekort weer naar boven. Nu de boel in elkaar laten ploffen, wat sommige partijen voorstaan, is natuurlijk volstrekt onverantwoordelijk, maar op termijn moeten we van de huidige euro af. Met andere woorden, we moeten nu de euro redden, om ‘m op straks op te kunnen heffen.
  • Natuurlijk met het democratisch tekort. De Westerse democratie komt er uiteindelijk op neer dat we slechte leiders kunnen wegsturen. We weten vaak niet wie we kiezen, maar we weten wel wie we de laan uitsturen. De laatste Europese leiders die dit lot troffen waren onder andere Papandreou, Sarkozy en (indirect) ook Berlusconi.
    Europa heeft al decennia slechte leiders, we kennen ze niet en wegsturen kan ook al niet.
  • Natuurlijk door de afstand tussen Brussel en de gemiddelde Europeaan.
  • Natuurlijk wordt een Italiaan nooit een Nederlander en dat willen we ook niet. De kracht van Europa is juist dat we verschillen. Terwijl alle Chinezen en alle Amerikanen op elkaar lijken, willen Europeanen dat juist niet. Dat is onze kracht en niet onze zwakte.

Vijftig jaar Europa heeft voor vrede gezorgd. Na de Tweede Wereldoorlog was Europa vernietigd en in kampen verdeeld. Dat is niet meer zo. Tot in de jaren zestig waren er dictaturen in Zuid-Europa. Dat zijn nu bloeiende democratieën (ondanks de bloedende economie). Tot eind van de jaren tachtig waren er communistische dictaturen in Oost-Europa.  Binnen de EU zijn ook dat nu bloeiende democratieën. Na de eeuwwisseling was er een burgeroorlog in Joegoslavië, met zelfs een heuse volkerenmoord (op moslims door christenen). Ook zij zijn nu, samen met de EU, op weg naar democratie.

Het alternatief: terug naar de basis.

Het alternatief voor het huidige Europa is niet het afschaffen van Europese samenwerking, zoals de sceptici willen, maar een andere manier samenwerken in Europa. De moeilijkste stap daarin is accepteren dat de huidige koers fout is. Tegen heug en meug centraliseren om de euro te redden is een recept voor ellende. Daarom is het van belang om voor een alternatief Europa te kiezen. Niet een monolithisch Europa, met één munt, één president , en één hoofdstad, maar een divers Europa. Van verschillende snelheden, gebaseerd op samenwerkingen die dichter bij de landen zelf liggen: een unie van unies. Dit is geen sceptische keuze, maar de enige realistische keuze die we op dit moment hebben. Dit is het Europa dat weer aantrekkelijk is voor landen en volken op zoek naar welvaart, democratie en rechtszekerheid.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>