De dubbele 80-20 regel

Bij bedrijfsprojecten wordt vaak gerefereerd aan de 80-20 regel, het Pareto principe. De eerste tachtig procent van het werk kan in twintig procent van de tijd gedaan worden en de laatste twintig procent van het project kost vervolgens tachtig procent van de tijd. Deze regel lijkt op veel meer situaties van toepassing te zijn. De Italiaan Pareto, naar wie dit principe genoemd is, beschreef er mee dat 80% van de bezittingen in Italië in handen was van 20% van de bevolking.

Er is natuurlijk veel kritiek op deze regel, want de verhouding tussen de tachtig enerzijds en de twintig anderzijds hangt heel erg af van het domein waarover het gaat.

De minister van defensie van de Verenigde Staten onder present George W. Bush, Donald Rumsfeld, een man die zo slim was dat hij domme fouten ging maken, had een ander principe. Hij beschreef dat de werkelijkheid bestaat uit zaken waarvan je weet dat je ze weet, uit zaken waarvan je weet dat je ze niet weet, en ten slotte uit zaken waarvan je níet weet dat je ze niet weet.

Dit past heel goed bij het Pareto principe. Bij projecten slaat de eerste tachtig procent op de zaken waarvan je de ins-en-outs kent, gemakkelijk dus en dat kost dan ook maar twintig procent van de tijd. De overige tijd besteed je aan datgene wat je nog moet uitknobbelen, geen wonder dat dat tot tachtig procent van de inspanning kost. En natuurlijk krijg je regelmatig te maken met zaken waar je helemaal geen rekening mee gehouden hebt en die kunnen je het project (en de kop) kosten.

Bij ingewikkelde projecten, zoals een space-shuttle of een kerncentrale, zal het gedeelte wat je nog niet door-en-door kent een groter deel uitmaken dan zo’n twintig procent en die projecten hebben dan ook veel meer de kans om helemaal uit budget te lopen. En altijd blijft er iets waar je geen rekening mee gehouden hebt, vandaar de ontplofte Challenger en de door een tsunami verwoeste Fukushima.

Zelfs zoiets ongrijpbaars als de markt lijkt zich aan dit principe te houden: het overgrote deel van de tijd gedraagt het zich heel voorspelbaar, zo nu en dan moet de markt gecorrigeerd worden en om de zoveel tijd gebeuren er schijnbaar irrationele dingen en loopt de markt volledig uit de hand. Denk bij dat laatste maar aan de kredietcrisis, die uit het niets leek te komen.

Het Pareto Rumsfeld principe is dus een dubbele 80-20 regel: 80 % betreft zaken waar van je weet dat je ze weet, 16% betreft zaken waarvan je weet dat je ze (nog) niet weet en 4% zaken waarvan je niet weet dat je ze niet weet. Bij projectmanagement en bij politiek gaat het er met name om die laatste 4% onder controle te houden.

 

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>